Con Đường Tịnh Hóa Tâm Thức - Thích Phước Toàn (Đạo Phật Ngày Nay)

Đọc thiền kệ về 10 bức tranh chăn trâu với thiền tư, người đọc đang đóng vai “mục đồng” đối với con “trâu tâm” của bản thân. Hành trình chăn dắt tâm bắt đầu từ con trâu tâm tự tiện, vô lối, vô chủ, buông lung, nhờ sự chăn dắt của chánh niệm trong đi, đứng, nằm, ngôi, con trâu tâm thể hiện sự chịu phép, quay đầu, khuất phục. 

Khi khuất phục được con trâu tâm, người chăn dắt trâu phải huấn luyện trâu cho thuần thục, đạt được trạng thái “vô tâm” theo nghĩa dừng các phản ứng cảm xúc, thái độ và nhận thức mang tính tham ái, sân hận, si mê và chấp thủ. 
Từ đó, con trâu tâm, từ một con “trâu đen” của phiền não, nghiệp chướng và khổ đau trở thành con “trâu trắng”, không còn các hạt giống phàm phu và bất hạnh, hành giả đạt được trạng thái “vô ngại” trong mọi hoàn cảnh, tự tại trong các chướng duyên, thể hiện tính an nhiên và không rơi vào trạng thái thờ ơ, bàng quan và vô tích sự.